1958

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1958 / MCMLVIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1956 « 1957 « 1958 » 1959 » 1960

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

1 stycznia
- powstało Studio Miniatur Filmowych w Warszawie.
- Sławków odzyskał prawa miejskie.
4 stycznia – premiera filmu Eroica w reżyserii Andrzeja Munka.
5 stycznia – po 95 dniach zakończył się bojkot zajęć społeczno-politycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim. 21 grudnia Senat uczelni zniósł obowiązek zaliczania tych zajęć i wprowadził ich dobrowolność.
28 lutego – została założona Kielecka Spółdzielnia Mieszkaniowa.
17 marca – premiera filmu Ewa chce spać.
8 kwietnia – premiera filmu Król Maciuś I.
1 maja – dokonano oficjalnej prezentacji samochodu dostawczego FSC Żuk (model A 03).
13 czerwca
- rządy PRL i CSRS podpisały porozumienie zamykające spory graniczne (zatwierdzenie granicy sprzed 1938).
- rozpoczęły swoją działalność Ochotnicze Hufce Pracy.
14 czerwca
- w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku pod Warszawą (obecnie Instytut Energii Atomowej) uruchomiono pierwszy w Polsce doświadczalny reaktor jądrowy Ewa.
- w Warszawie, Beata Żbikowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 57,4 s.
12 lipca – do służby wszedł trałowiec bazowy ORP "Dzik", projektu 254M.
21 lipca – funkcjonariusze PRL-owskiej Służby Bezpieczeństwa wyłamali bramę i przeprowadzili rewizję Instytutu Prymasowskiego na Jasnej Górze.
2 sierpnia – w Warszawie
- Jerzy Chromik ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 8:32,0 s.
- Zbigniew Makomaski ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1:46,7 s.
28 sierpnia
- w katastrofie górniczej w kopalni Makoszowy w Zabrzu zginęło 72 górników.
- Stefan Lewandowski ustanowił rekord Polski w biegu na 1 500 m wynikiem 3:41,1 s.
18 września – rozpoczął się I Festiwal Jazz Jamboree (pod nazwą Jazz 58) w Warszawie.
24 września – Władysław Gomułka po raz pierwszy rzucił hasło: Tysiąc szkół na tysiąclecie państwa polskiego.
28 września – Karol Wojtyła został mianowany biskupem.
3 października – odbyła się premiera filmu Popiół i diament.
13 października – odbyła się premiera filmu Pożegnania.
16 października – Telewizja Polska wyemitowała premierowy program Kabaretu Starszych Panów.
9 listopada – Telewizja Polska wyemitowała pierwsze wydanie TKW.
6 grudnia – podpisano umowę licencyjną z Czechosłowacją na produkcję w kraju autobusu Škoda 706 RTO z nadwoziem Karosa, znanego w Polsce jako Jelcz "ogórek".
8 grudnia – w Warszawie znaleziono ciało zamordowanego Bogdana Piaseckiego, syna Bolesława.
21 grudnia – utworzono Ośrodek Badania Opinii Publicznej.
Uruchomiono XYZ – pierwszy elektroniczny komputer cyfrowy zbudowany w Polsce.
Prof. Wiktor Bross przeprowadził pierwszą w Polsce operację na otwartym sercu.
Wojska Armii Radzieckiej stacjonowały w 74 garnizonach, główne ich skupiska to: Legnica, Borne Sulinowo, Świętoszów, Wrocław, Świnoujście i Warszawa (dane na podstawie inwentaryzacji miejsc stacjonowania).

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Belgia objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
20 stycznia – Vivian Fuchs, kierujący wspólnie z Edmundem Hillarym brytyjską ekspedycją pod nazwą Wspólnota Transatlantycka, dotarł na biegun południowy.
28 stycznia – Godtfred Kirk Christiansen opatentował klocki Lego.
31 stycznia – na orbitę wszedł Explorer 1, pierwszy amerykański sztuczny satelita.
1 lutego – powstanie Zjednoczonej Republiki Arabskiej (ZRA).
5 lutego – Gamal Abdel Naser został prezydentem Zjednoczonej Republiki Arabskiej.
6 lutego – katastrofa samolotu pasażerskiego na lotnisku w Monachium, w której zginęli m.in. piłkarze Manchesteru United.
5 marca – dokonano oblotu bombowca Jak-28.
8 marca – Jemen Północny przystąpił do konfederacji Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
19 marca – utworzono Europejskie Zgromadzenie Parlamentarne (poprzednika Parlamentu Europejskiego), organ opiniodawczy Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) z siedzibą w Strasburgu.
26 marca – został wystrzelony amerykański satelita naukowy Explorer 3.
2 kwietnia – wojna o Ifni: rządy hiszpański i marokański podpisały traktat z Angra de Cintra, w którym Hiszpania utrzymała region przylądka Dżubi, Sahary Hiszpańskiej i Ifni.
14 kwietnia – nad Bornholmem spadł płonący Sputnik 2 z Łajką.
15 maja – ZSRR dokonał udanego startu sztucznego satelity Sputnik 3.
16 czerwca – stracono Imre Nagya, premiera Węgier w czasie powstania 1956 roku.
1 lipca – Niemcy objęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
4 lipca – Andrew Kauffman i Pete Schoening jako pierwsi weszli, na drugim pod względem wysokości szczyt Karakorum (Gasherbrum I 8 068 m n.p.m.).
6 lipca – Prezydent USA Dwight D. Eisenhower podpisał akt przyłączenia Alaski – jako 49 stanu do USA.
10 lipca – największe zarejestrowane tsunami zanotowano w Lituya Bay na Alasce. Fala powstała w wyniku osunięcia ziemi do zatoki osiągnęła wysokość 524 m.
14 lipca – Irak: rewolucja, w wyniku której arabscy nacjonaliści obalili króla Fajsala II. Abdul Karim Kassem nowym przywódcą państwa.
15 lipca – 5 000 amerykańskich marines wylądowało w Bejrucie, by wesprzeć prozachodni rząd Libanu.
29 lipca – utworzono pierwszą w Stanach Zjednoczonych Agencję do spraw Lotów Kosmicznych - NASA (National Aeronautics and Space Administration); Prezydent Dwight Eisenhower podpisał "Ustawę o Lotnictwie i Astronautyce"; stwierdzała ona, że Dyrektor NASA ma być cywilem i otrzymywać roczną pensję w wysokości 22,5 tys.$.
3 sierpnia
- amerykański atomowy okręt podwodny USS Nautilus przepłynął pod biegunem północnym.
- w Nowym Jorku odbył się największy kongres Świadków Jehowy z udziałem 253 922 uczestników.
6 sierpnia – w Budapeszcie, Amerykanin Glenn Davis ustanowił rekord świata w biegu na 400 m ppł. wynikiem 49,2 s.
19 sierpnia – 1. Dyrektorem NASA zostaje zaprzysiężony Thomas Keith Glennan.
28 sierpnia – w Göteborgu, Australijczyk Herb Elliott ustanowił rekord świata w biegu na 1 500 m wynikiem 3:36,0 s.
12 września – zaprezentowano pierwszy układ scalony, zaprojektowany przez Jacka Kilby'ego.
28 września
- Francja przyjęła nową konstytucję; powstała V Republika.
- Madagaskar opowiedział się w referendum za autonomią w ramach Wspólnoty Francuskiej.
1 października – utworzono Narodową Agencję Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA), zastępując dotychczasowy komitet NACA.
2 października – Gwinea proklamowała niepodległość od Francji.
4 października – proklamowano V Republikę Francuską.
11 października – NASA: roczpoczęła się misja sondy Pioneer 1.
13 października – Watykan: pochowano Piusa XII.
18 października – rumuńska lekkoatletka Iolanda Balaş, jako pierwsza kobieta pokonała w skoku wzwyż 180 cm.
28 października – kardynał Angelo Giuseppe Roncalli został obrany papieżem i przyjął imię Jana XXIII.
28 listopada – Czad, Gabon, Mauretania i Kongo stały się autonomicznymi republikami w ramach Wspólnoty Francuskiej.
4 grudnia – Dahomej (obecnie Benin) i Wybrzeże Kości Słoniowej otrzymały autonomię w ramach Wspólnoty Francuskiej.
10 grudnia – Górna Wolta (dzisiejsza Burkina Faso) stała się autonomiczną republiką w ramach Wspólnoty Francuskiej.
18 grudnia
- wystrzelono pierwszego satelitę telekomunikacyjnego, SCORE.
- Niger został ogłoszony republiką.
21 grudnia – Charles de Gaulle wybrany prezydentem Francji.
w Tokio wybudowano Wieżę Tokijską w dzielnicy Minato w Parku Shiba.
zainaugurowała działalność IESE, wyższa uczelnia ekonomiczna w Barcelonie i Madrycie, wchodząca w sklad Uniwersytetu Nawarry.
zaczęła się budowa bułgarskiego kurortu o nazwie Słoneczny Brzeg.

[edytuj] Urodzili się

4 stycznia - Dariusz Bąk, polski polityk
6 stycznia - Elżbieta Radziszewska, polska polityk
9 stycznia - Mehmet Ali Agca, turecki zamachowiec
24 stycznia - Barbara Kosmowska, polska pisarka
25 stycznia – Eric Abetz, australijski polityk
4 lutego - Tomasz Pacyński, polski pisarz (zm. 2005)
10 lutego
- Maciej Płażyński, polski polityk, marszałek Sejmu (zm. 2010)
- Adam Żyliński, polski polityk
19 lutego - Helen Fielding, angielska pisarka
21 lutego - Kazimierz Kleina, polski polityk
25 lutego - Zenon Kosiniak-Kamysz, polski dyplomata, b. wiceminister obrony narodowej
6 marca - Igor Czerniawski, rosyjski muzyk (Aya RL)
10 marca - Sharon Stone, amerykańska aktorka
14 marca
- Albert II, książę Monako
- Rainer Schöpp, niemiecki curler
15 marca - Piotr Gruszczyński, polski polityk
4 kwietnia - Tadeusz Wita, polski polityk
7 kwietnia - Brian Haner, amerykański gitarzysta
8 kwietnia - Marek Sawicki, polski polityk
14 kwietnia - Sławomir Holland, polski aktor
22 kwietnia - Marek Trzciński, polski polityk
26 kwietnia - Małgorzata Boratyńska, polska aktorka
29 kwietnia - Martin Whitmarsh, dyrektor generalny McLaren Racing
30 kwietnia - Grzegorz Stróżniak - leader, wokalista, klawiszowiec i kompozytor zespołu Lombard
3 maja - Kazimierz Plocke, polski polityk
6 maja - Marcin Zawiła, polski polityk
14 maja - Andrzej Grubba, polski tenisista stołowy (zm. 2005)
20 maja - Paweł Warchoł, polski grafik
25 maja
- Aldona Młyńczak, polska polityk
- Paul Weller, angielski muzyk, lider grupy The Jam
27 maja - Neil Finn, nowozelandzki muzyk, kompozytor, autor tekstów, lider rockowego zespołu Crowded House
30 maja
- Marie Fredriksson, szwedzka piosenkarka, wokalistka szwedzkiego duetu Roxette
- Ted McGinley - amerykański aktor
2 czerwca - Margaret Ogola, kenijska lekarka i pisarka
7 czerwca - Prince, amerykański muzyk rockowy
11 czerwca
- Andrzej Karweta, polski wiceadmirał, dowódca Marynarki Wojennej (zm. 2010)
- Marek Suski, polski polityk
22 czerwca - Bruce Campbell, amerykański aktor
24 czerwca - Jan Malicki, polski historyk, publicysta, w okresie PRL działacz opozycyjny i publicysta wydawnictw podziemnych, dyrektor Studium Europy Wschodniej UW
6 lipca
- Sławomir Orzechowski, polski aktor
- Arnaldo Otegi, baskijski polityk nacjonalistyczny, członek ETA
8 lipca - Kevin Bacon, amerykański aktor i reżyser
14 lipca - Elżbieta Zającówna, polska aktorka
24 lipca - Jarosław Domin, polski aktor
27 lipca - Stanisław Gorczyca, polski polityk
30 lipca
- Kate Bush, brytyjska piosenkarka
- Daley Thompson, brytyjski lekkoatleta
2 sierpnia - Nel Maria Kwiatkowska, polska malarka
7 sierpnia - Bruce Dickinson, wokalista heavymetalowego zespołu Iron Maiden
8 sierpnia - Leszek Aleksandrzak, polski polityk
9 sierpnia - Amanda Bearse, amerykańska aktorka i reżyserka
16 sierpnia
- Belinda Carlisle, amerykańska piosenkarka i aktorka
- Madonna, amerykańska piosenkarka i aktorka
19 sierpnia - Tadeusz Chudecki, polski aktor
24 sierpnia - Steve Guttenberg, amerykański aktor
26 sierpnia - Piotr Bąk, polski aktor
28 sierpnia - Jacek Osuch, polski polityk
29 sierpnia - Michael Jackson, amerykański piosenkarz, tancerz, producent; nazywany "królem popu" (zm. 2009)
11 września - Georgi Sławkow, bułgarski piłkarz
13 września
- Sylwester Pawłowski, polski polityk
- Paweł Przytocki, polski dyrygent
20 września - Leszek Piechota, polski polityk
22 września
- Andrea Bocelli, włoski śpiewak
- Joan Jett, amerykańska rock'n'rollowa i punk rockowa gitarzystka
24 września - Jan Dobrzyński, polski polityk
26 września - Robert Kagan, amerykański wykładowca, publicysta, analityk polityczny
27 września - Marek Ast, polski polityk
4 października - Domicela Kopaczewska, polska polityk
13 października - Stanisław Rakoczy, polski polityk
16 października - Tim Robbins, amerykański aktor i reżyser
21 października - Zenon Durka, polski polityk
23 października - Stanisław Chmielewski, polski polityk
24 października - Krzysztof Krupiński, wybitny aktor
25 października - Jan Kuriata, polski polityk
4 listopada - Józef Polok, polski aktor (zm. 2008)
13 listopada - Adam Szejnfeld, polski polityk
7 grudnia - Grażyna Wolszczak, polska aktorka
11 grudnia - Nikki Sixx, basista i założyciel zespołu Motley Crue
19 grudnia - Christopher Hamill, wokalista Kajagoogoo

[edytuj] Zmarli

4 lutego – Henry Kuttner, pisarz science-fiction (ur. 1915)
21 lutego – Henryk Arctowski, polski podróżnik, geofizyk i geograf (ur. 1871)
8 marca – Irena Solska, polska aktorka (ur. 1877)
23 marca – Florian Znaniecki, twórca socjologii polskiej (ur. 1882)
2 maja – Alfred Weber, niemiecki socjolog, teoretyk kultury (ur. 1868)
31 maja – Aleksander Żabczyński, amant przedwojennego kina polskiego (ur. 1900)
16 czerwca – Imre Nagy, węgierski polityk komunistyczny (ur. 1896)
19 czerwca – Daniel Baud-Bovy, szwajcarski, francuskojęzyczny pisarz, poeta i publicysta, krytyk i historyk sztuki (ur. 1870)
20 czerwca – Kurt Alder, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1902)
29 czerwca – Karl Arnold, niemiecki polityk (ur. 1901)
25 lipca – Harry Warner, najstarszy z czwórki braci - założycieli wytwórni filmowej Warner Bros. (ur. 1881)
14 sierpnia – Frédéric Joliot-Curie, francuski fizyk, noblista (ur. 1900)
22 sierpnia – Roger Martin du Gard, francuski pisarz (ur. 1881)
26 sierpnia – Ralph Vaughan Williams, brytyjski kompozytor (ur. 1872)
27 września – Marian Dąbrowski, dziennikarz, wydawca, przedsiębiorca, największy potentat prasowy okresu międzywojennego (ur. 1878)
28 września – Zygmunt Lubertowicz, polski nauczyciel, poeta, publicysta (ur. 1883)
9 października – Pius XII, papież (ur. 1876)
24 października – George Edward Moore, angielski filozof. (ur. 1873)
26 października – Jan Koszczyc Witkiewicz, polski architekt i konserwator zabytków (ur. 1882)
15 grudnia – Wolfgang Pauli, szwajcarski fizyk, noblista (ur. 1900)
21 grudnia – Lion Feuchtwanger, niemiecki pisarz, działacz antyfaszystowski (ur. 1884)
Hryć Terszakoweć, ukraiński polityk, chłopski działacz społeczny (ur. 1877)